Andamany i Nikobary

Andamany i Nikobary – jedno z terytoriów związkowych Indii, położone na wyspach leżących we wschodniej części Zatoki Bengalskiej na pograniczu z Morzem Andamańskim. Stolicą terytorium, a zarazem największym miastem jest Port Blair. Terytorium zostało utworzone 1 listopada 1956 roku. Jego powierzchnia to 8249 km², a zamieszkane jest przez około 0,4 mln osób. W skład terytorium wchodzą dwa archipelagi: Andamany i Nikobary.

Przyszłe zmiany

W Indiach żywe są ruchy separatystyczne dążące do utworzenia nowych stanów. Najgwałtowniejsze są dążenia do wydzielenia ze stanu Assam stanu Bodoland. Separatyści z ludu Bodo mają własną partyzantkę i jest to chyba jedyny przykład partyzantki separatystycznej dążącej nie do niepodległości, tylko do utworzenia nowej jednostki administracyjnej.

Inne regiony dążące do utworzenia nowych stanów:

• Harit Pradesh ze stanu Uttar Pradesh
• Vindhyanchal ze stanu Madhya Pradesh
• Telengana ze stanu Andhra Pradesh
• Vidarbha ze stanu Maharashtra
• Kodagu ze stanu Karnataka
• Gorkhaland ze stanu Bengal Zachodni
• Bundelkhand ze stanów Uttar Pradesh i Madhya Pradesh
• Delhi – nowy stan miałby powstać z podziału obecnego narodowego terytorium stołecznego na stan Delhi i narodowe terytorium stołeczne Nowe Delhi liczące ok. 43 km²

Nikobary

Nikobary – złożony z 22 wysp, wydłużony południkowo archipelag należący do Indii. Znajduje się on na Oceanie Indyjskim, między Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Od Andamanów oddziela je Kanał Dziesiątego Stopnia. Razem z nimi tworzy terytorium związkowe Andamany i Nikobary.

Łączna powierzchnia archipelagu wynosi 1841 km² a liczba ludności w 2001 42 026

Fatehpur Sikri

Fatehpur Sikri jest wspaniałym, ufortyfikowanym miastem-widmem. W latach 1571–1585, za panowania cesarza Akbara, pełniło funkcję stolicy imperium mogolskiego.

Akbar, uznawany za najwspanialszego władcę mogolskiego, zasiadł na tronie w wieku 13 lat. Za jego panowania imperium objęło swoim zasięgiem większą część północnych Indii. Wierzył w Sulh-i-Kul (pokój dla wszystkich), zniósł wiele restrykcji nałożonych na niewiernych, w tym bardzo rozpowszechniony podatek od pielgrzymujących hindusów.

Pomimo że wojny prowadzone przez Akbara były równie krwawe, jak wszystkie w czasach Mogołów (mówi się, że po zwycięstwie pod Panipat, kazał zbudować wieżę z hinduskich głów), władcę zapamiętano jako bardzo tolerancyjnego wobec innych religii. Pośród jego 5000 żon były chrześcijanki i hinduski. Akbar stworzył nową eklektyczną religię zwaną Din-i-Ilahi (Boża wiara), łączącą podobne prawdy z różnych wyznań.

Aby uhonorować świątobliwego Szejcha Salima Ćisztiego, który przepowiedział cesarzowi narodziny dziedzica, wybudowano na pustyni nowe „doskonałe” miasto. Fatehpur Sikri powstało jako fizyczny wyraz Din-i-Ilahi. Zastępy mędrców reprezentujących różne religie przybyły, aby zaspokoić zamiłowanie władcy do dyskusji.

W rzeczywistości Fatehpur Sikri nie miało szans przetrwania. Wybudowano je zbyt daleko od rzeki, więc ciagle było nawiedzane przez susze. Nie pomogły żadne systemy irygacyjne zaprojektowane przez inżynierów Akbara. Miasto opustoszało wkrótce po jego śmierci, a wraz z nim rozwiała się liberalna atmosfera. Ostatnim akcentem związanym z historią Akbara było odnalezienie w wykopaliskach pod Fatehpurem starożytnych statuetek dźinijskich. Sugeruje to, że Akbar zburzył osadę dźinijską, aby wybudować swoje tolerancyjne królestwo!

Mata Temple

Mata Temple, położona na północny zachód od dworca kolejowego, poświęcona jest żyjącej w XX w. świątobliwej kobiecie, Lal Dewi. W tej hinduskiej świątyni modlą się kobiety pragnące mieć dzieci.

Uwagę przyciąga łańcuch grot z wizerunkami hinduskich bóstw, do którego wiodą schody po lewej stronie budowli. Zwiedzając groty, trzeba się przecisnąć przez wąski tunel i przejść wpław przez strumień.

Agra

Symbolem tego ośrodka przemysłowego, oddalonego o 204 km od Delhi, jest Tadż Mahal, najbardziej znana indyjska budowla, wzniesiona nad Dźamuną we wschodniej części miasta. W 1526 r. Babur, władca Wielkich Mogołów, ustanowił tu stolicę państwa. Z późniejszego okresu pochodzą najwspanialsze zabytki, gdyż każdy następca tronu próbował wystawić budowlę przyćmiewającą wszystkie poprzednie.

Poza niepowtarzalnymi zabytkami niewiele odróżnia ruchliwą i zanieczyszczoną Agrę od innych miast. Jest tu zatem zatłoczony targ oraz olbrzymi wybór miejsc noclegowych i punktów gastronomicznych. Utrapieniem turystów są rikszarze, sprzedawcy pamiątek, naciągacze, a także mocno zanieczyszczone powietrze.

Dobre połączenie kolejowe z Delhi umożliwia organizowanie jednodniowych wycieczek do Agry. Wielu turystów poprzestaje na krótkiej wizycie, głównie ze względu na wysokie koszty zwiedzania. Jeżeli jednak kogoś stać na kupno biletów wstępu, powinien zatrzymać się w Agrze nieco dłużej. Zobaczenie fortu, grobowców Itimad-ud-Daulah i Akbar (Sikandra) oraz pobliskiego wyludnionego miasta Fatehpur Sikri zajmuje kilka dni.

Powszechnie uważa się, że Agra powstała na miejscu starożytnego hinduskiego królestwa, ale została zniszczona przez afgańskiego króla Mahmuda z Ghazni około 1022 r. W 1501 r. Sikandar Lodi ustanowił stolicę swego państwa na brzegu Dźamuny. Babur pokonał ostatniego sułtana Lodi w bitwie pod Panipat (1526), 80 km na północ od Delhi. Agra została wówczas stolicą państwa Mogołów.

Okres największej świetności miasta trwał od poł. XVI do poł. XVII w., obejmując panowanie Akbara, Dżahangira i Szacha Dżahana. To właśnie w tych latach wzniesiono fort, Tadż Mahal i najwspanialsze grobowce. W 1638 r. Szach Dżahan rozpoczął budowę nowego miasta – Delhi, do którego 10 lat później jego syn Aurangzeb przeniósł stolicę.

Indie

India jest państwem związkowym w południowej Azji. Zajmuje powierzchnię 3287,6 tys. km kwadratowych. Składa się z 22 stanów i 9 terytoriów związkowych. Większą część tego rozległego kraju stanowi Półwysep Indyjski zajęty przez wyżynę Dekan obrzeżoną pasmami gór. Wzdłuż wybrzeży ciągną się wąskie niziny nadbrzeżne. Na północ od Dekanu leży Nizina Hindustańska obejmująca dorzecze Gangesu i Brahmaputry. Na północy, w granicach Indii znajduje się część wysokich łańcuchów Himalajów i gór Karakorum. Prawie cały obszar Indii leży w strefie klimatu zwrotnikowego o odmianie monsunowej.

Liczba ludności Indii przekroczyła 1 miliard i pod względem zaludnienia kraj zajmuje drugie miejsce w świecie po Chinach. W Indii mieszka kilka różnych narodowości. Najliczniejsi są Hindusi. Przeważającą religią Indii jest hinduizm, z którym wiąże się podział na kasty, tj. zamknięte grupy społeczne przestrzegające swej odrębności.

India leży w regionie znanym jako Indie. Wielkość regionu, jego zróżnicowanie i odrębna cywilizacja powoduje, że jest nazywany subkontynentem indyjskim. Indie znane z wysokiej cywilizacji już w III tysiącleciu p.n.e. od połowy XIX wieku były najważniejszą posiadłością Wielkiej Brytanii. Po odzyskaniu niepodległości w 1947 roku w regionie tym powstaje kilka państw, wśród których największym jest India. Stolicą państwa jest Nowe Delhi. Do największych miast należą: Bombaj, Delhi, Kalkuta, Madras, Hajdarabat.

Kalkuta

Kalkuta jest położona w płn – wsch Indiach, w delcie rzeki Ganges, szczyci się licznymi zabytkami architektury pałacowej i hinduskimi światyniami. Warto w Kalkucie zobaczyć: Muzeum Wiktorii, ogród botaniczny, katedrę św. Pawła, świątynię Kali, most Hawra, budynki rządowe, ratusz miejski, gmach Sądu Najwyższego, Dom Matki Teresy.

Delhi

Delhi (hindi: दिल्ली, trb.: Dilli, trl.: Dillī; pendżabski: ਦਿੱਲੀ; urdu: دہلی; ang. Delhi) – miasto i dawna stolica Indii położona w północnych Indiach nad rzeką Jamuną; zamieszkuje ją 11,2 mln mieszkańców (2006), a aglomerację miejską 17,8 mln mieszkańców (2006). To drugie co do wielkości (po Bombaju) miasto Indii, wielki węzeł komunikacyjny, centrum przemysłu i kultury, miasto uniwersyteckie, z licznymi teatrami, galeriami, muzeami i zabytkami z okresu Wielkich Mogołów. Szerokość geograficzna 29ºN, Długość geograficzna 77ºE. 216 metrów nad poziomem morza. Powierzchnia 1483 km kwadratowych. Zagęszczenie – 23 tys. mieszkańców na km kwadratowy. Miasto przoduje w rozwoju technologii informacyjnej i telekomunikacyjnej (drugie w Indiach po Bangalore). To miasto wielu narodowości i wielu wyznań.

Delhi jest stolicą jednostki administracyjnej o tej samej nazwie mającej status Narodowego Terytorium Stołecznego Delhi (zajmuje większość jego obszaru). Na obszarze narodowego terytorium stołecznego Delhi znajduje się stolica Indii – Nowe Delhi. Władze terytorium zabiegają o przekształcenie go w stan.